Mazda 90 yaşında

Çocukların oyuncak arabayla oynarken çıkarttıkları zom sesiyle birlikte büyüdüklerinde de birer Mazda kullanıcısı olacakları fi krinden yola çıkan Mazda, Zoom Zoom sloganı ile Mazda'ların babadan oğula geçen, bir tutku olduğunu belirtiyor. Büyük bir iddia gibi görünen bu sloganda; Mazda'nın sorunsuz, ekonomik ve uzun ömürlü modeller üretmesi, kullanıcılarını uzun yıllar boyunca kendisinden kopartmaması yatıyor. Günümüzde çok sayıda otomobil markası gibi Mazda da hemen otomobil üretimine başlamıyor ve 1920'de Bay Jyujiro Matsuda, tarafından kurulduktan sonra 1931'de 3 tekerlekli kamyoneti Mazdago'yu üretiyor. İlk Mazda logosu 1934 yılında ortaya çıkarken ismi ise antik bir tanrı olan Ahura Mazda'dan geliyordu. Ticari araç üretiminde yoğunlaşan Mazda'nın otomobil projesi, İkinci Dünya Savaşı'nın etkisiyle yarım kalmıştı. Bu sefer Japon üretici, 2 kişilik arkadan motorlu R360 Coupe modelini geliştirdi. 1960 yılında üretime başlayan R360 Coupe, 3 metre uzunluğundaydı ve araçta V tipi 2 silindirli 0.3 lt'lik l6 HP gücünde hava soğutmalı bir motor görev yapıyordu. 2 kademeli otomatik veya 4 ileri manuel şanzıman seçenekleri bulunan bu modelin 4 tekerleğinde bağımsız süspansiyonlar görev yapıyordu. Bu küçük otomobilin ardından Mazda, 4 kapılı Carol, modelini 1962 yılında üretmeye başladı. Ertesi yıl 1 milyonuncu otomobilini üreten Mazda, 1966'da Hiroşima'daki binek araç üretim merkezini tamamladı. Avrupa pazarına araç ihraç etmek için gerekli standartları karşılayacak modeller üretmek için çalışan Mazda, model çalışmalarını hızlandırdı. Mazda, wankel motorlu araç üretmek istiyordu. Bu motorun üretim hakları Alman NSU markasına ait olduğu için farklı bir wankel motor geliştirdi. NSU Spider'da kullanılan wankel motor tek diske sahipti. Mazda'nın geliştirdiği Wankel motorda ise çift disk görev yapıyordu. Çift diskli wankel motora sahip olan Cosmo, çeşitli otomobil fuarlarında tanıtıldıktan sonra farklı testlere alındı. 1000'e yakın test sürüşünden geçen bu araç artık seri üretime hazırdı. 1967 yılında Hirossima'da üretilmeye başlanan Cosmo, Mazda'nın wankel motor efsanesini başlattı. 1970 yılında ABD'ye otomobil ihraç eden Mazda, 1972 yılında 5 milyon adet araç üretti. İhracat ise 1 milyon'u geçti. Mazda, kompakt sınıf otomobil pazarına 1974 yılında 1300 modeliyle katıldı. Sedan ve station olarak üretilen bu modelde adından anlaşılacağı gibi 66 HP gücündeki 1.3 lt'lik 4 silindirli otto motor görev yapıyordu. Mazda 1300'ün satışlarının artması sonucu üretici, 1.0 lt'lik ikinci motor seçeneğini de sundu. Her iki motorda da üstten eksantrik mili olduğu için oldukça düşük yakıt tüketimine sahiptiler. Mazda 1000 ve 1300 modelleri, yüksek devirlerde gürültülü çalışan motorlarının dışında çok konforlu değillerdi. Bu araçların ön akslarında bağımsız, arkalarında ise makaslı süspansiyon sistemi bulunurken modeller konforsuz bir sürüş sunuyordu. 1977 yılında üretime başlayan Mazda 323, kompakt sınıfta ilk HB model olurken günümüze kadar ulaşacak bir ürün yelpazesinin temeliydi. Önceki modeldeki sorunları düzeltilen Mazda 323, performansıyla da beğeni topluyordu. Marka 1981 yılında Avrupalı müşterilerini tanımak ve onların beklentilerini karşılamak için Avrupa'da bir araştırma merkezi kurdu. Yeni modeller geliştiren Mazda,1983'te 626 modelinde sedan, hatchback ve station karoser seçenekleri de bulunuyordu. Orta sınıfın bu yeni modeli, süspansiyonları, motoru, merkezi kilit sistemi,
elektrikli koltukları ve camlarıyla dikkat çekiyordu. 1986 yılında 323 GTi ile performanslı kompaktların arasına katılan Mazda'nın bu modelinde yakıt enjeksiyon sistemine sahip 105 HP gücündeki 1.6 lt'lik motor görev yapıyordu. 1987'de ise adından sıkça söz ettirecek olan yeni RX-7 modeli doğdu. Elektronik yakıt sistemi, katalizatör, ABS'ye sahip olan RX-7'de toplamda 1.3 lt'lik silindir hacmine sahip 2 adet rotorun bulunduğu wankel motor görev yapıyordu. 230 km/s maksimum hıza ulaşan model, cabrio karoser ile otomatik şanzıman seçeneklerini sunuyordu. Performanslı modellerine ağırlık veren Mazda yine 1987 yılında 626 GT 16V'yi üretmeye başladı. Silindir başına 4 supaplı olan bu modelde 120 HP gücündeki motor görev yaparken benzer bir çift eksantrikli motor 323'de görev yapıyordu. 1987 yılında ABD, Michigan üretim tesislerini faaliyete sokan Mazda, 1989 yılında roadster akımına öncülük edecek olan MX-5 modelini Chicago Motor Show'da tanıttı. Başlangıçta plastik karoser ve önden çekişli olarak tasarlanan model, seri üretimde tam tersi olarak arkadan itişli ve çelik karosere sahipti. Şasi özellikleri, tavan yapısı, motoru ve kapaklı farklarıyla dönemin modası olmuş 2 kişilik bir roadsterdı. Mazda'nın üretim rakamları 1990 yılında 20 milyonun üzerine çıktı. 1996 ISO 9001 Kalite Belgesini almaya hak kazanan ilk Japon Otomobil üreticisi unvanını aldı. 1999 yılında 500.000'inci Mazda MX-5 asfalta çıktı. 2002 yılında 'Zoom-Zoom' sloganının markanın özünü yansıttığına karar veren Mazda, 2003 yılında üretime başlayan RX-8 modeli, Renesis tipi motoruyla adından söz ettirirken, bu motor 2003 ve 2004 yıllarında 'Yılın motoru' ödülünü aldı. Fora Motor Company bünyesinde üretimine devam eden Mazda, 2005 yılında üretmeye başladığı MX-5 ile çeşitli ödüller kazanırken 2006 yılında Dünyanın ilk hidrojen yakıtlı wankel motora sahip modeli RX-8 RE'yi finansal olarak kiralatmaya başladı. Wankel motorlu RX-8, bu sene 21'nci yaşını kutlayan MX-5, Mazda3, 5, 6 ve CX-7 ile CX-9 güncel Mazda modellerini oluştururken BT-50 ise markayı ticari araçlarda temsil ediyor.